Ag Dreapadh i gCónaí

Alt faoi Art Ulene agus faoi dhaoine eile a léiríonn seasmhacht, dúthracht agus fuinneamh níos déanaí sa saol.

I Los Angeles, dreapann an Dochtúir Art Ulene staighrí trí huaire sa tseachtain. Cé mhéad? Timpeall 800 céim suas gach uair, éacht atá cosúil le Sceilg Mhichíl a dhreapadh. Bheadh sé deacair d'aon duine é sin a dhéanamh. Is rud suntasach é go bhfuil Art 89 bliain d'aois. Ach níos suntasaí fós ná sin, tá sé i gceist aige Sliabh Kilimanjaro a dhreapadh ar an 13 Iúil, díreach i ndiaidh a 90ú breithlá. Má shroicheann sé Buaic Uhuru ansin, beidh sé ar an duine is sine riamh é sin a dhéanamh go hoifigiúil.

Ardaíonn Sliabh Kilimanjaro 5,895 méadar os cionn leibhéal na farraige. Ní dreapadóireacht theicniúil atá i gceist, ach ní hé sin le rá go bhfuil sé éasca é a dhéanamh. Athraíonn an aimsir. Éiríonn an t-aer níos tanaí de réir mar a théann tú in airde. Bíonn tú ag siúl ó mhaidin go faoithin gach lá. Meastar go dteipeann ar 40 faoin gcéad mullach Kilimanjaro a bhaint amach.

Tá fios maith ag Art faoi sin. Bhí sé ann cheana. Bhain sé an mullach amach i 2011 agus arís i 2013. I 2022, rinne sé iarracht eile, ach chuir breoiteacht airde stop leis ag 5,200 méadar. I 2023, cuireadh deireadh le hiarracht eile fiú sular thosaigh sí, mar gheall ar athchur cromáin.

Tar éis rud mar sin a tharlú, d'éireodh an chuid is mó againn as gan fiú smaoineamh ar iarracht eile a dhéanamh. D'Art, áfach, ní raibh ann ach dúshlán eile le sárú.

Chomh luath agus a bhí biseach air, thosaigh Art ag traenáil. D'athraigh sé a phlean agus roghnaigh sé bealach níos faide agus níos moille. Thabharfadh sé níos mó ama dá chorp dul i dtaithí ar an airde.

Bheadh ionadh ort a fhoghlaim nár fhás Art aníos mar shiúlóir sléibhe. Níor thosaigh sé i ndáiríre go dtí go raibh sé 74 bliain d'aois. Chuaigh a bhean chéile, Priscilla, ar shiúlóidí leis. Le chéile, shiúil siad sléibhte i Meiriceá Theas agus rinne siad an turas go Campa Bonn Everest i Neipeal.

Is minic a deirtear nach bhfuil sé de chumas ionainn rudaí mar seo a dhéanamh agus muid níos sine. Taispeánann Art go soiléir nach fíor é sin.

Agus ní Art amháin atá i gceist, ach an oiread. I bPáirc Griffith i Los Angeles, tá scéalta mar sin ag tarlú le blianta fada anuas. Iompair Dante Orgolini uisce suas cnoc tirim gach lá. Lean Pete Teti air ag siúl agus ag spreagadh daoine eile fiú tar éis aois a chéad a shroicheadh. Chríochnaigh Alfredo Aliaga Burdio turas 24 míle trasna an Grand Canyon ag aois 92.

Cé nach bhfuil na sonraí mar an gcéanna, tá an patrún céanna i bhfeidhm i ngach cás: ná géill go deo. Lá i ndiaidh lae. Bliain i ndiaidh bliana. Sin é a sheasann amach. Seasmhacht. Dúthracht.

Ní féidir a shéanadh go bhfágann an aois a lorg. Bíonn na glúine tinn. Dóitear na scamhóga. Lagaíonn an corp. Bíonn an airde an-deacair roinnt laethanta.

Ach níor lig na daoine seo don aois an scéal iomlán a scríobh dóibh. Rinne siad traenáil. Tháinig siad ar ais i ndiaidh constaicí. Lean siad orthu agus sháraigh siad gach dúshlán a tháinig rompu.

Sin an fáth go bhfuil iarracht Kilimanjaro Art Ulene chomh suimiúil sin. D'athraigh na constaicí an plean, ach níor athraigh siad an sprioc.

Le gach staighre a dhreapann sé, tagann Kilimanjaro céim níos gaire.

Tá a fhealsúnacht an-simplí:

"Caith do shaol de réir d'acmhainneachta, ní de réir d'aoise."